Kategoriler
Ş.A. YMM

3238-KİRA SÖZLEŞMELERİNDE UYGULANACAK ARTIŞ ORANLARI

Sirküler No: 3238

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun kira bedelinin belirlenmesi başlıklı 344’üncü maddesine göre, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında “tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim” şeklinde değiştirilmiştir.

Buna göre, 2020 takvim yılında konut ve çatılı işyerlerinde uygulanmak üzere, taraflarca yenilenecek kira dönemlerinin ve Türk Ticaret Kanunda tacir olan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerin bulunduğu işyeri kiralarında 01.01.2021 tarihten itibaren, TÜİK tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının (%12,28) dikkate alınması gerektiğini hatırlatmak isteriz.

Ancak, yeni yapılacak kira sözleşmelerinde Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesindeki “Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa” hükmüne göre 2021 yılı için sadece TÜFE (%14,60 oranı) veya ÜFE (%25,15 oranı) veya TÜFE+ÜFE/2 (14,60+25,15=39,75/2=19,875) gibi artış oranların hesaplama şekillerinde mutabık kalınabilir.

Ancak bilindiği gibi kira bedeli döviz bazında yapılamamaktadır.

Bilgilerinize sunar, sağlıklı günler dilerim.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

 

 

Kategoriler
Ş.A. YMM

KİRA SÖZLEŞMELERİNDE UYGULANACAK ARTIŞ ORANLARI

Sirküler No: 2834

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun kira bedelinin belirlenmesi başlıklı 344’üncü maddesine göre, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında “tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim” şeklinde değiştirilmiştir.

Buna göre, 2020 takvim yılında konut ve çatılı işyerlerinde uygulanmak üzere, taraflarca yenilenecek kira dönemlerinin ve Türk Ticaret Kanunda tacir olan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerin bulunduğu işyeri kiralarında 01.01.2020 tarihten itibaren, TÜİK tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının (%15,18) dikkate alınması gerektiğini hatırlatmak isteriz.

Ancak, yeni yapılacak kira sözleşmelerinde Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesindeki “Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa” hükmüne göre 2020 yılı için sadece TÜFE veya ÜFE veya TÜFE+ÜFE/2  gibi artış oranların hesaplama şekillerinde mutabık kalınabilir.

Ancak bilindiği gibi kira bedeli döviz bazında yapılamamaktadır.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

Kategoriler
Ş.A. YMM

KİRA SÖZLEŞMELERİNDE UYGULANACAK KİRA ARTIŞ ORANLARINDA YENİDEN DÜZENLEME YAPILDI

Sirküler No: 2498

18/01/2019 tarih ve 30659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7161 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 344 üncü maddesinde değişiklik yapılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun kira bedelinin belirlenmesi başlıklı 344 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında “üretici fiyat endeksindeki artış” ibareleri “tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim” şeklinde değiştirilmiş ve maddenin dördüncü fıkrasına Sözleşmede kira bedeli yabancı para olarak “kararlaştırılmışsa,” ibaresinden sonra gelmek üzere “ 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla,” ibaresi eklenmiştir.

Buna göre, konut ve çatılı işyerlerinde uygulanmak üzere, taraflarca yenilenecek kira dönemlerinin ve Türk Ticaret Kanunda tacir olan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerin bulunduğu işyeri kiralarında bu kanunun geçerli olduğu 01.01.2019 tarihten itibaren, TÜİK tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının dikkate alınması gerektiğini hatırlatmak isteriz.

Ancak, yeni yapılacak kira sözleşmelerinde Borçlar Kanunu’nun 344 üncü maddesindeki “Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa” hükmüne göre sadece TÜFE veya ÜFE veya TÜFE+ÜFE/2 gibi artış hesaplama şekillerinde mutabık kalınabilinir.

Ancak bilindiği gibi kira bedeli  döviz bazında yapılamamaktadır.

Bu Kanunla yapılan değişiklik 01.01.2019 tarihinden geçerli olmak üzere 18.01.2019 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

 

 

 

Kategoriler
KPMG

2018/81 Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Sözleşme Sınırlamasıyla İlgili Tebliğ Yayımlandı

Bülten Kategorisi: Vergi
İçerik:

Özet: 16.11.2018 tarihli ve 30597 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de (Tebliğ No: 2008-32/34) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/52) ile, döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme yapılmasına yönelik düzenlemelerde değişiklik yapılmıştır.

Açıklamalar

13.09.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, Bakanlıkça belirlenen haller dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yapacakları menkul ve gayrimenkul alım satım sözleşmeleri, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama sözleşmeleri, iş sözleşmeleri, eser sözleşmeleri ve hizmet sözleşmeleri için sözleşme bedelleri ile bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

06.10.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/51) ile, dövizli cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerin istisnaları ve ilgili hükümlerin uygulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

16.11.2018 tarih ve 30597 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/52) ile, döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme yapılmasına yönelik usul ve esaslar yeniden belirlenmiştir. İlgili düzenlemeler aşağıda özetlenmiştir. 

1.Gayrimenkul Satış ve Kiralama Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; konusu yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkün bulunmamaktadır.
     
  • T.C. vatandaşı olmayan ancak Türkiye’de yerleşik kişilerin, dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan şubelerinin, temsilciliklerinin, irtibat bürolarının, yüzde elli ve üzerinde paya sahip olduğu şirketlerin ve serbest bölgelerdeki şirketlerin alıcı veya kiracı olarak taraf oldukları gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan belgeli konaklama tesislerinin işletilmesi amacıyla kiralanmasıyla ilgili gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
  • Gümrüksüz satış mağazalarının kiralanmasına ilişkin gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     

2. İş Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişiler kendi aralarında akdedecekleri; yurt dışında ifa edilecekler ile gemi adamlarının taraf oldukları dışında kalan iş sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.
     
  • T.C. vatandaşı olmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
  • Yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin işveren olarak taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     

3.Danışmanlık, Aracılık ve Taşımacılık Dahil Hizmet Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; aşağıda belirtilenler dışında kalan danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün bulunmamaktadır.
     
    a) T.C. vatandaşı olmayanların taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,
    b) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
    c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurtdışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
    ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; Türkiye’de başlayıp yurtdışında sonlanan, yurtdışında başlayıp Türkiye’de sonlanan veya yurt dışında başlayıp yurtdışında sonlanan hizmet sözleşmeleri.

  • Yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin hizmet alan olarak taraf olduğu hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

4. Yazılım Satışı ile Donanım ve Yazılımlara İlişkin Lisans ve Hizmet Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile yurt dışında üretilen donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

5. Eser Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; döviz cinsinden maliyet içeren eser sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

6. Menkul Satış ve Kiralama Sözleşmeleri

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış ve kiralama sözleşmeleri dışında kalan menkul satış ve kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.
     
  • 32 sayılı Karar’ın Geçici 8. maddesinin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 tarihi öncesinde akdedilmiş bulunan taşıt kiralama ve yolcu taşıma amaçlı ticari taşıt satış sözleşmelerinde, döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme bedelinin taraflarca Türk parası cinsinden yeniden belirlenmesi zorunlu değildir.

7. Finansal Kiralama Sözleşmeleri

  • 32 sayılı Karar’ın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmelerine ilişkin bedellerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.
     
  • 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     

8. Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Taraf Olduğu Sözleşmeler ​

  • Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası andlaşmaların ifası kapsamında gerçekleştirilecek olan projeler dahilinde; yükleniciler veya görevli şirketlerin ve bunların sözleşme imzaladığı tarafların üçüncü taraflarla akdedeceği veya bahsi geçen projeler çerçevesinde akdedilecek, gayrimenkul satış sözleşmeleri ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     
  • Kamu kurum ve kuruluşlarının veya Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     

9. Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Kapsamında Yapılan Sözleşmeler

  • 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin olarak yapılan sözleşmelerde sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.
     
  • Bu işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

10. Sermaye Piyasası Araçları

  • 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülüklerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

11.Kıymetli Maden veya Emtiaya Endeksli Sözleşmeler

  • Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler "dövize endeksli sözleşme" olarak değerlendirilir.
     
  • Taşımacılık faaliyetlerine ilişkin hizmet sözleşmelerinde akaryakıt fiyatlarına endeksleme yapılması mümkündür.

12.Yolcu, Yük ve Posta Taşımacılık Faaliyetlerine Yönelik Sözleşmeler

  • Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az yüzde elli hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri akdetmeleri mümkündür.

13. Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Düzenlenemeyen Sözleşmelerle İlgili Kıymetli Evrak

  • Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmelere ilişkin düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedellerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi mümkün değildir.
     
  • Ancak, 32 sayılı Karar’ın Geçici 8. maddesinin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 tarihinden önce düzenlenmiş ve dolaşıma girmiş bulunan bu kapsamdaki kıymetli evraklar anılan geçici madde hükmünden istisnadır.
     

14. Türkiye’de Yerleşik Kişi Kavramı

  • Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler, döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme düzenleme sınırlamaları bakımından Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilir. Ancak, sözleşmenin yurt dışında ifa edilmesi durumunda bu hüküm uygulanmayacaktır.

15. Yürürlükteki Sözleşmelerin Uyarlanması

  • Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur.

  • Sözleşme bedelleri taraflarca Türk Lirası olarak yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 02.01.2018 tarihinde belirlenen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 02.01.2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumu’nun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenecektir.
     
  • 13.09.2018 tarihinden önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenecektir. Ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere; anılan düzenleme uyarınca Türk parası olarak belirlenen kira bedeli, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenecektir. Bir sonraki kira yılı Türk parası cinsinden kira bedeli ise, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenecek ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedeli bu düzenlemede belirtilen iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olacaktır.
     
  • Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar ile gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için bu fıkra hükmü uygulanmayacaktır.

Ek –  Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2018-32/52)​​

Bültenimizi PDF olarak indirmek için tıklayınız​

Bültenimizde yer alan konularla ilgili sorularınız için lütfen bizimle iletişime geçiniz. 

Saygılarımızla,

 

Kısa Açıklama: 16.11.2018 tarihli ve 30597 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin…
Başlık: 2018/81 Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Sözleşme Sınırlamasıyla İlgili Tebliğ Yayımlandı
Tarih: 19.11.2018
Attachments: https://www.kpmgvergi.com/Lists/Mali Bltenler/Attachments/2100/mali-bulten-banner.jpg

izmir smmm, izmir muhasebe, izmir serbest muhasebeci,izmir mali müşavir,mali müşavir muhasebeci,izmir muhasebeci,smmm izmir

Kategoriler
Ş.A. YMM

DÖVİZLE DÜZENLENEN SÖZLEŞMELERDEKİ BEDELİN TÜRK LİRASI’NA ÇEVRİLMESİNDE DAMGA VERGİSİ UYGULAMASI

Sirküler No: 2399

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin Tebliğ (Tebliğ No:2008-32/34)’ de Değişiklik Yapılması Dair Tebliğ (Tebliğ NO:2018-32/51)’ in 8/24 üncü maddesinde;

“Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir.”

Açıklamasına yer verildikten sonra devamında da belirlemenin ne şekilde yapılacağı açıklanmıştır.

Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, bu Kanuna Ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 14 üncü maddesinde de belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktarın aynı nispette vergiye tabi olduğu, Kanuna ekli (I) Sayılı Tablonun I/A-1 bendinde de mukavelenamelerin binde 9,48 oranında damga vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda, Tebliğ ve Damga Vergisi Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

Daha önce döviz cinsinden veya dövize endeksli bedellerle düzenlenen sözleşmelerdeki bedelin Tebliğ açıklamaları doğrultusunda ek sözleşme ile Türk Lirası olarak belirlenmesi halinde, asıl sözleşmenin düzenlendiği tarihteki döviz satış kuru esas alınarak belirlenen Türk Lirası karşılığı ile yeni belirlenen Türk Lirası kıyaslanmalı, sonuçta asıl sözleşme bedelinde bir artış olması halinde artan tutar üzerinden yukarıdaki Damga Vergisi Kanununun 14 üncü maddesi hükmü gereği damga vergisi hesaplanmalıdır.

Asıl sözleşme bedelinde bir artış olmaması halinde damga vergisi hesaplanmasına gerek yoktur.

Taraflar, eski sözleşme hükümleri ile ilişkilendirmeden ileriye dönük Türk Lirası bedelle yeni bir sözleşme düzenlemeleri halinde, sözleşme bedelinin tamamı üzerinden damga vergisi hesaplanması gerektiği malumdur.

Bazı görüşlerde, bu işlemin Cumhurbaşkanı Kararı ve bu konuda yayımlanmış Tebliğe göre zorunlu olarak bir değişim olduğu ve taraflar açısından artı bir katma değer yaratmadığı düşüncesiyle damga vergisine tabi tutulmaması gerektiği belirtilmişse de, böyle bir uygulama yapılabilmesi için Damga Vergisi Kanununda değişiklik yapılması gerektiği şüphesizdir. Bu nedenle, uygulamanın yukarıda bahsettiğimiz şekilde yapılması gerektiğini belirtmek isteriz.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

Kategoriler
Ş.A. YMM

DÖVİZ CİNSİNDEN YAPILAN SÖZLEŞMELERİNİN TÜRK PARASI OLARAK BELİRLENMESİNE İLİŞKİN UYGULAMA

Sirküler No:2386

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Kararın 4 üncü maddesine eklenen (g) bent ile;

Türkiye’de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz.

Söz konusu bendin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde, söz konusu bentte belirtilen ve daha önce akdedilmiş yürürlükteki sözleşmelerdeki döviz cinsinden kararlaştırılmış bulunan bedeller, Bakanlıkça belirlenen haller dışında; Türk parası olarak yeniden belirlenir. Şeklinde karar verilmiştir.

06.10.2018 tarih ve 30557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin (Tebliğ No: 2018-32/51) (24) numaralı fıkrasında;

Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir.

Örneğin, Sözleşme tarihi: 11.10.2017

TL’ ye çevrilme tarihi:  11.10.2018

 Döviz sözleşme bedeli: 1000 ABD doları

TCMB efektif satış kuru: 3.7776 Dolar/TL  (4,5525 Euro/TL)

2018 yılı toplam TÜFE oranı: %19,37

TL’ye çevrilen sözleşme bedeli: (1000 x 3.7776) x (1+0,1937) = 3777,6 x 1.1937 = 4509,32 TL olmaktadır.

Hesaplama şekli Hazine ve Maliye Bakanlığı Kambiyo Genel Müdürlüğü sitesinden alınmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere 02 Ocak 2018 tarihindeki döviz kurunun TÜFE aylık değişim oranlarının toplamları esas alınarak belirlenen tutar 4509,32 TL dir.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

 Ek: 2

Kategoriler
Ş.A. YMM

TÜRK PARASI KIYMETİNİ KORUMA HAKKINDA 32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

Sirküler No: 2380

06.10.2018 tarih ve 30557 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’in mülga 8 inci maddesi başlığı ile birlikte 2018-32/51 numaralı Tebliğ ile yeniden düzenlenmiştir. 

(1)Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(2)Türkiye’de yerleşik kişiler; yurt dışında ifa edilecekler dışında kalan, kendi aralarında akdedecekleri, iş sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(3)Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, aşağıda belirtilenler dışında kalan danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar. 

a) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,

b) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

c) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

ç) Türkiye’de yerleşik kişilerin, kendi aralarında akdedecekleri, Türkiye’de başlayıp yurt dışında sonlanan ve yurt dışında başlayıp Türkiye’de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmeleri.

(4) Türkiye’de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, 4490 sayılı Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı K.H.K Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımı dışında kalan eser sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

(5) Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri ve iş makineleri dahil taşıt kiralama sözleşmeleri dışında kalan menkul satış ile menkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

6) Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

(7) 4490 sayılı Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı K.H.K. Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama (leasing) sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(8) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmelerine ilişkin bedellerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür. 

(9) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme

yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür. 

(10) Kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(11) Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası antlaşmaların ifası kapsamında olmak kaydıyla; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(12) Hazine ve Maliye Bakanlığının 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmelerde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(13) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülüklerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür. 

(14) Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

(15) Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az %50 hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle döviz cinsinden veya dövize endeksli bedeller içeren gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri akdetmeleri mümkündür.

(16) Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmeler kapsamında düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedellerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi mümkün değildir.

(17) Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirilir.

(18) Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilir.

(19) Bu madde uyarınca akdedilecek sözleşmelerde istisna kapsamına alınan, ancak Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan sözleşmeler de anılan geçici madde hükmünden istisnadır.

(20) Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dâhil taşıt kiralama

sözleşmeleri anılan geçici madde hükmünden istisnadır. 

(21) Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur. 

(22) Bu madde uyarınca sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedeller Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi kapsamında Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 2/1/2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2/1/2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenir. Örneğin, 15 Nisan 2016 tarihinde A.B.D. Doları cinsinden imzalanan sözleşmeye esas olmak üzere; 02.01.2018 tarihinde T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenen efektif satış kuru 3,7776’ dır.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller bu fıkranın ilk paragrafına göre iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenir. 

Bu fıkra hükmü, döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar için uygulanmaz.

(23) Bu maddede, istisna tanınan tarafların mutabakatıyla yeni yapılacak sözleşmelerin Türk parası cinsinden yapılmasını veya mevcut döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesi uyarınca Türk parası olarak yeniden kararlaştırılmasını talep etmesi durumunda sözleşmelerde yer alan bedeller Türk parası cinsinden kararlaştırılır.

Döviz cinsinden sözleşmesi bulunan tarafların en geç 13.10.2018 tarihine kadar Türk Lirası cinsinden sözleşmelerini yenilemeleri gerektiğini önemle hatırlatmak isteriz.

Bu Tebliğ 06.10.2018 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.

Kategoriler
KPMG

2018/75 Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Sözleşme Sınırlamasıyla İlgili Düzenlemelerin Yer Aldığı Tebliğ Yayımlandı

Bülten Kategorisi: Vergi
İçerik:

Özet: 06.10.2018 tarihli ve 30557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/51) ile, döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme yapılmasına yönelik sınırlamalar içeren 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın uygulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Açıklamalar

13.09.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’ın "Döviz" başlıklı 4. maddesine (g) bendi eklenmiştir. İlgili düzenlemede, Bakanlıkça belirlenen haller dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yapacakları menkul ve gayrimenkul alım satım sözleşmeleri, taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama sözleşmeleri, iş sözleşmeleri, eser sözleşmeleri ve hizmet sözleşmeleri için sözleşme bedelleri ile bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

32 Sayılı Karar’a eklenen geçici 8’inci maddede ise, 85 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı’nın yürürlüğe girmesinden önce akdedilen ve halen yürürlükte olan sözleşmelerin döviz cinsinden kararlaştırılan bedellerinin 30 gün içerisinde Türk parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

06.10.2018 tarih ve 30557 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/51) ile, dövizli cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerin istisnaları ve ilgili hükümlerin uygulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

1. Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak düzenlenemeyecek sözleşmeler

Türkiye’de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri aşağıdaki sözleşmelerde, sözleşme bedeli ve diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkün bulunmamaktadır. ​

  • Konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul kiralama ve satış sözleşmeleri,
  • İş sözleşmeleri,
  • Danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmeleri,
  • Eser sözleşmeleri,
  • İş makineleri dâhil taşıt satış sözleşmeleri
  • İş makineleri dahil taşıt kiralama sözleşmeleri (13.09.2018 tarihinden sonra imzalanan)

2. Döviz cinsinden veya dövize endeksli düzenlenebilecek sözleşmeler

Türkiye’de yerleşik kişilerin aşağıda yer alan sözleşmelerde, sözleşme bedeli ve diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkündür.

  • Yurt dışında ifa edilecek iş sözleşmeleri,
  • Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri,
  • Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmeleri,
  • İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
  • Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında gerçekleştirecekleri faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,
  • Türkiye’de yerleşik kişilerin, kendi aralarında akdedecekleri, Türkiye’de başlayıp yurt dışında sonlanan ve yurt dışında başlayıp Türkiye’de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmeleri,
  • 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımına ilişkin eser sözleşmeleri,
  • Menkul satış sözleşmeleri (iş makinesi dahil taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan),
  • Menkul kiralama sözleşmeleri (iş makinesi dahil taşıt kiralama sözleşmeleri dışında kalan),
  • Bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmeleri,
  • 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama  (leasing) sözleşmeleri,
  • Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri,
  • Kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama dışında kalan sözleşmeleri,
  • Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası andlaşmaların ifası kapsamında olmak kaydıyla; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri dışında kalan sözleşmeler,
  • Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmeler,
  • Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin  taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmeleri,
  • Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan ticari havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına, motorlarına ve bunların aksam ve parçalarına yönelik teknik bakım hizmeti veren şirketler; sivil havacılık mevzuatı kapsamında havalimanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel hukuk tüzel kişiliği statüsündeki kuruluşlar ile söz konusu kuruluşların kurdukları işletme ve şirketler ile doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az %50 hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle yapacakları gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri haricindeki sözleşmeleri,

3Sözleşme türleri itibariyle döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmeler

Sözleşme türleri itibariyle döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşme düzenlemeyle ilgili genel kural ve istisna hükümleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

 Sözleşme Türü Genel Kural   İstisnalar 
 Konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dahil gayrimenkul kiralama ve satış sözleşmeleri  Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılamaz  
 İş sözleşmeleri  Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılamaz

i) Yurt dışında ifa edilecek iş sözleşmeleri

ii) Türkiye’de yerleşik olup, TC vatandaşı olmayanların taraf oldukları iş sözleşmeleri

iii) Yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin  taraf olduğu iş sözleşmeleri

Danışmanlık, aracılık ve taşımacılık dâhil hizmet sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılamaz

i) İhracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri,

ii) Yurt dışında gerçekleştirilecek faaliyetler kapsamında yapılan hizmet sözleşmeleri

iii) Türkiye’de başlayıp yurt dışında sonlanan veya yurt dışında başlayıp Türkiye’de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmeleri,

iv) Yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin  taraf olduğu hizmet sözleşmeleri

v) T.C. vatandaşı olmayanların kişilerin taraf oldukları hizmet sözleşmeleri

Eser sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılamaz i) 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımına ilişkin eser sözleşmeleri
Menkul satış sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir i) İş makinesi dahil taşıt satış sözleşmeleri
Menkul kiralama sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir i) İş makinesi dahil taşıt kiralama sözleşmeleri (13.09.2018 öncesi imzalananlar hariç)
Bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir  
4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda tanımlanan gemilere ilişkin finansal kiralama  (leasing) sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir  
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın 17 ve 17/A maddeleri kapsamında yapılacak finansal kiralama (leasing) sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir  
Kamu kurum ve kuruluşları ile Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı şirketlerinin taraf olduğu sözleşmeleri Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir i) Gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmeleri hariç
Kamu kurum ve kuruluşlarının taraf olduğu döviz cinsinden veya dövize endeksli ihaleler, sözleşmeler ve milletlerarası andlaşmaların ifası kapsamında olmak kaydıyla; yüklenicilerin üçüncü taraflarla akdedeceği sözleşmeler Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir i) Gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri hariç
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında gerçekleştirdiği işlemlerle ilgili olarak bankaların taraf olduğu sözleşmeler Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir  
Türkiye’de yerleşik yolcu, yük veya posta taşıma faaliyetinde bulunan havayolu işletmeleri; hava taşıma araçlarına teknik bakım hizmeti veren şirketler; havalimanlarında yer hizmetleri veren kuruluşlar, doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinde en az %50 hisse oranına sahip olduğu ortaklıkların Türkiye’de yerleşik kişilerle yapacakları sözleşmeler Dövize cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir i) Gayrimenkul satış, gayrimenkul kiralama ve iş sözleşmeleri hariç

 

4. Sermaye piyasası araçları

32 Sayılı Karar hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayalı olarak yapılan düzenlemeler çerçevesinde sermaye piyasası araçlarının (yabancı sermaye piyasası araçları ve depo sertifikaları ile yabancı yatırım fonu payları da dahil olmak üzere) döviz cinsinden oluşturulması, ihracı, alım satımı ve yapılan işlemlere ilişkin yükümlülüklerin döviz cinsinden kararlaştırılması mümkündür.

5. Kıymetli maden veya emtiaya endeksli sözleşmeler

Uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmeler, dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirilmektedir.

6. Döviz cinsinden veya dövize endeksli düzenlenemeyen sözleşmelerle ilgili kıymetli evrak

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayan sözleşmelere ilişkin düzenlenecek kıymetli evraklarda yer alan bedellerin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi mümkün değildir.

7. Türkiye’de yerleşik kişi kavramı

Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler Türkiye’de yerleşik olarak değerlendirilmektedir.

8. Yürürlükteki sözleşmelerin uyarlanması

Sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk Parası olarak taraflarca yeniden belirlenmesi zorunludur. Söz konusu yeniden belirlemenin, 32 Sayılı Karar’ın 4/g maddesinin yürürlüğe girdiği 13.09.2018 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yapılması gerekmektedir.

Sözleşme bedelleri taraflarca Türk Lirası olarak yeniden belirlenirken mutabakata varılamazsa; akdedilen sözleşmelerde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller, söz konusu bedellerin 02.01.2018 tarihinde belirlenen Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 02.01.2018 tarihinden bedellerin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumu’nun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması suretiyle belirlenecektir.

13.09.2018 tarihinden önce akdedilen konut ve çatılı iş yeri kira sözleşmelerinde döviz veya dövize endeksli olarak belirlenen bedeller iki yıllık süre için Türk parası olarak belirlenecektir. Ancak, Türk parası olarak belirlemenin yapıldığı kira yılının sonundan itibaren bir yıl geçerli olmak üzere; anılan düzenleme uyarınca Türk parası olarak belirlenen kira bedeli, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, belirleme tarihinden belirlemenin yapıldığı kira yılının sonuna kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenecektir. Bir sonraki kira yılı Türk parası cinsinden kira bedeli ise, taraflarca belirlenirken mutabakata varılamazsa, önceki kira yılında geçerli olan kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunun belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak artırılması yoluyla belirlenecek ve belirlenen Türk parası cinsinden kira bedeli bu düzenlemede belirtilen iki yıllık sürenin sonuna kadar geçerli olacaktır.

Ek –  Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2018-32/51)

Bültenimizi PDF olarak indirmek için tıklayınız​

Bültenimizde yer alan konularla ilgili sorularınız için lütfen bizimle iletişime geçiniz. 

Saygılarımızla, ​

 

Kısa Açıklama: 06.10.2018 tarihli ve 30557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin…
Başlık: 2018/75 Döviz Cinsinden veya Dövize Endeksli Sözleşme Sınırlamasıyla İlgili Düzenlemelerin Yer Aldığı Tebliğ Yayımlandı
Tarih: 08.10.2018
Attachments: https://www.kpmgvergi.com/Lists/Mali Bltenler/Attachments/2077/mali-bulten-banner.jpg

izmir smmm, izmir muhasebe, izmir serbest muhasebeci,izmir mali müşavir,mali müşavir muhasebeci,izmir muhasebeci,smmm izmir

Kategoriler
KPMG

2018/38 Yeniden Değerleme İmkanı Veren Hükümleri İçeren 7144 Sayılı Kanun Yayımlandı

Bülten Kategorisi: Vergi
İçerik:

Özet: Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 25.05.2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kanun ile aşağıda detaylarına yer verilen değişiklikler yapılmıştır.

Açıklamalar

1-1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’da Yapılan Değişiklikler

a- Kanun’a uygun hareket etmeyenler için cezaların düzenlendiği 3. Maddeye aşağıdaki bent eklenerek cezaların kapsamı genişletilmiştir.

"Bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticari faaliyette bulunanlar, elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetler bir aydan altı aya kadar, tekrarı halinde ise sürekli olarak durdurulur. Ancak, yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilan ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini, sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla açtıkları veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu iş yerindeki faaliyet sürekli olarak durdurulur. Durdurma işlemleri Hazine Müsteşarlığının talebi üzerine valiliklerce yerine getirilir."

b- 1567 Sayılı Kanun Kapsamında Kurulan Şirketlere İlişkin Düzenleme

Kanun’a eklenen 5. Madde ile 1567 Sayılı Kanun Kapsamında kurulan şirketlerin, Türk Ticaret Kanunu’nun 330. Maddesi kapsamında olduğu ve bu şirketlerin bu kanuna dayanılarak çıkartılan karar, yönetmelik ve tebliğlerde belirtilen ekonomik amaç ve konular kapsamında kurulabilir ve faaliyet gösterebileceği belirtilmiştir.

2-Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü Kuruluş Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un Ek-1.maddesinin 3. Fıkrasında yapılan değişiklik ile Atatürk Arman Çiftliği arazisinin29 yıllığına bedelsiz olarak Ankara Büyükşehir belediyesine devrine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

3-Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’da Yapılan Değişiklik

Kanun’un ek 11. maddesinin ikinci fıkrası "Devlet tarafından yapılacak destekleme ödemesi almaya hak kazanan çiftçilerin vadesi geldiği halde ödenmeyen sulama işletme ve bakım ücreti veya su kullanım hizmet bedeli borcu veya münferiden tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerji borcu bulunması halinde; DSİ veya işletme ve bakım sorumluluğu devredilen gerçek veya tüzel kişi veya elektrik dağıtım şirketi ve/veya elektrik perakende satış şirketi tarafından tarımsal destekleme ödemesi yapacak bankaya borç miktarı bildirilir. Bu bildirim üzerine; çiftçilerin destekleme ödemelerinden borç tutarı mahsup edilerek DSİ veya işletme ve bakım sorumluluğu devredilen gerçek veya tüzel kişiye veya elektrik dağıtım şirketine ve/veya elektrik perakende satış şirketine ödenir."ifadesi ile değiştirilmiştir.

4-Vergi Usul Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’a eklenen geçici 31. Madde ile tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla aktiflerine kayıtlı bulunan taşınmazlarını 30 Eylül 2018 tarihine kadar aşağıdaki şartlarla yeniden değerlenebileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazlar kapsamın dışında tutulmuştur.

Hangi Kurumlar Uygulamadan Yararlanamaz

  • Finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler,
  • Sigorta ve reasürans şirketleri,
  • Emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları,
  • Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler ,
  • Kanunun 215 inci maddesi uyarınca kendilerine kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına izin verilenler,​

Amortisman Uygulaması

  • Yeniden değerlemede, taşınmazların ve bunlara ait amortismanların, bu Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerleri dikkate alınır.
  • Amortismana tabi taşınmazlar için amortismanın herhangi bir yılda yapılmamış olması durumunda yeniden değerlemeye esas alınacak tutar bu amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılarak belirlenir.​

Yeniden Değerleme Sonrası Değerin Bulunması

  • Taşınmazların amortisman uygulamasına göre tespit edilen değerleri ve bunlara ilişkin amortismanların yeniden değerleme oranı ile çarpılması suretiyle yeniden değerleme sonrası değerleri bulunur.

Değerlemede Kullanılacak Yİ-ÜFE’nin Tespiti

  • Yapılacak değerlemede esas alınacak yeniden değerleme oranı olarak bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesine göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulan;

i) En son bilançoda yer alan taşınmazlar ve bunların amortismanları için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten bir önceki aya ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, söz konusu bilançonun ait olduğu tarihi takip eden aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,

ii) En son bilanço tarihinden sonra iktisap edilen taşınmazlar ve bunların amortismanları için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten bir önceki aya ilişkin Yİ-ÜFE değerinin, taşınmazın iktisap edildiği ayı izleyen aya ilişkin Yİ-ÜFE değerine bölünmesi ile bulunan oran,

dikkate alınır.

Bu bent uyarınca dikkate alınacak Yİ-ÜFE ibaresi; Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği 1/1/2005 tarihinden itibaren üretici fiyatları endeksi (ÜFE) değerlerini, 1/1/2014 tarihinden itibaren yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) değerlerini ifade eder.

Değer Artışının Özel Fonlarda Takip Edilmesi

Yeniden değerleme neticesinde taşınmazların değerinde meydana gelecek değer artışı, yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların her birine isabet eden değer artışları ayrıntılı olarak gösterilecek şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir.

Değer artışı, taşınmazların yeniden değerleme sonrası ve yeniden değerleme öncesi net bilanço aktif değerleri arasındaki farktır. Net bilanço aktif değeri, taşınmazların bilançonun aktifinde yazılı değerlerinden, pasifte yazılı amortismanların tenzili suretiyle bulunan değeri ifade eder.

Değerleme Sonrası Amortisman Uygulaması​

Taşınmazlarını bu madde kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutan mükellefler bu kıymetlerini, yapılan yeniden değerleme sonrasında bulunan değerleri üzerinden amortismana tabi tutmaya devam ederler.

Değer Artışının Vergilendirilmesi

Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı üzerinden %5 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın 25 inci günü akşamına kadar bir beyanname ile gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve aynı süre içerisinde ödenir.

Ödenen vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilmez, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmez. Beyanın zamanında yapılmaması ya da tahakkuk eden verginin süresinde ödenmemesi halinde bu madde hükümlerinden faydalanılamaz.

Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarının, sermayeye ilave edilme dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı, bu işlemin yapıldığı dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur.

Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulan Taşınmazların Elden Çıkarılması

Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışları, kazancın tespitinde dikkate alınmaz.

Yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazların elden çıkarılmasından önce bu Kanunun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılmasına ilişkin şartların oluşması halinde, bu madde gereğince oluşan değer artışı fonu özsermayeden düşülmek suretiyle mezkûr madde uyarınca enflasyon düzeltmesi yapılır.

5-Katma Değer Vergisinde Yapılan Değişiklik

Katma Değer Vergisi’nin 38. maddesi uyarıca Ticari kazancı işletme hesabı esasına göre tespit edilenler ile mesleki kazancı serbest meslek kazanç defterine göre tespit edilenler hasılat esaslı vergilendirmeye tabiydi.

Bakanlar Kurulunun, VUK uyarınca bilanço esasına göre defter tutar gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin sektörler ve meslek grupları itibariyle belirleyeceği yıllık iş hacimlerine göre hasılat esaslı vergilendirme usulü kapsamına almaya, Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili kılınmıştır.

6- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanunun 7.maddesine eklenen fıkra ile Vakıfların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 34’üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünce imzalanacak işletme düzeyinde toplu iş sözleşmesi kapsamında işyerleri olduğu belirtilmiştir.

7-Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un Ek-1.maddesnin onuncu fıkrasına eklenen ifade ile hak sahibi olan kullanıcılardan ecrimisil alınmayacağı, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edileceği, başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl için tahsil edilen ecrimisil bedeli satış bedelinden mahsup edileceği ve satış bedelinden fazlası iade edilmeyeceği belirtilmiştir.

8-Kıyı Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un 6. maddesinin dördüncü fıkrasının e bendine "Trabzon" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Rize" ibaresi eklenmiştir.

9-Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’da Yapılan Değişiklik

Kanun’un 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına  "Ancak tek başına kıyılıp içilebilme vasfına sahip tütün çeşitlerinin üretildiği Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca belirlenen merkezlerdeki tütün üreticilerinin bir araya gelerek kurduğu kooperatiflerce kurulacak sarmalık kıyılmış tütün mamulü üretim tesislerinde, tam ve yeni teknoloji ile tesisler kurmaları şartı aranmaz." İfadesi eklenmiştir.

10-Kamu İhale Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "beklenmeyen veya" ibaresinden sonra gelmek üzere "yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut" ibaresi eklenmiştir.

11-Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’a eklenen geçici 3. Madde ile elektrik alımı sözleşmelerinde ek fiyat farkı ödenebilmesi veya kesilebilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

12-Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanunu ile Odalar ve Borsalar Kanunlarında Yapılan Değişiklikler

Kanun’un 65’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "on beş" ibaresi "yirmi bir" olarak; üçüncü fıkrasında yer alan "on dört" ibaresi "yirmi" olarak değiştirilmiş ve aynı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenerek,65. Maddede yapılan değişikliklerin mevcut Birlik Yönetim Kurulu için de uygulanacağı belirtilmiştir.

13-Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un 7. Maddesinin birinci fıkrasının p bendine yapılan ilaveler ile toplu taşıma hatlarına ilişkin ilave düzenlemeler yapılmıştır.

14-Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un 6. Maddesinde yapılan değişiklik ile oda kurulması mümkün olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle tutulacağı ve esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde şube açmak suretiyle birlik tarafından verilebileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

15-Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’un 102.maddesinin ikinci fıkrasına eklenen ifade ile aynı maddenin birinci fıkrasında belirtilen beyanname, belge veya defterlerde ilişkin tespit edilen ve fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin üçte birini geçmeyecek ve %1’ini aşmayacak şekilde eksiklik tespit edilmesi durumunda, eksikliğin bildirilmesi ve düzeltilmemesi durumunda verilecek idari para cezasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

16- İskan Kanunu’nda Yapılan Değişiklik

Kanun’a eklenen geçici 10. madde eklenmiştir. Madde ile kanun kapsamında hak sahibi olan ailelerden kendilerine verilen taşınmazlara ait ödemedikleri anapara taksit borçları ve Diyarbakır ili Bismil ilçesi Çeltikli’de hak sahibi kabul edilerek kendilerine 2003 ve 2004 yıllarında taşınmaz verilen, ancak konutları ve işletme binalarının zemin hareketlerinden dolayı hasar gördüğü teknik raporlarla tespit edilen hak sahibi ailelere ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

17-Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler

Kanun’un 30’uncu maddesinin; birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri yürürlükten kaldırılmış, yedinci fıkrasına aşağıdaki cümle ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez."

 "(9) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır."

Kanun’a eklenen geçici 3. Madde ile maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanun’un 30’uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanu’un 30’uncu maddesinde yer alan oranların uygulanacağı belirtiliştir.

18-Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’da Yapıla Değişiklik

Kanun’a eklenen geçici 7. Madde ile 2/b alanlarında bulunan taşınmazlar ile hazineye ait arazilerin kanun kapsamında satışına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

19-7061 Sayılı Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da Yapılan Değişiklik

Kanun’un 123’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan "1/7/2018" ibaresi "1/7/2019" şeklinde değiştirilmiştir.

Kanun’un Yürürlük Tarihi

Bu Kanun yayımlandığı 25.05.2018 tarihinden itibaren geçerli olacaktır.

Ek- 7144 Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun​

Bültenimizi PDF olarak indirmek için tıklayınız​

Saygılarımla, 

Kısa Açıklama: Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 25.05.2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmıştır. Kanun ile…
Başlık: 2018/38 Yeniden Değerleme İmkanı Veren Hükümleri İçeren 7144 Sayılı Kanun Yayımlandı
Tarih: 28.05.2018
Attachments: https://www.kpmgvergi.com/Lists/Mali Bltenler/Attachments/1969/mali-bulten-banner.jpg

izmir smmm, izmir muhasebe, izmir serbest muhasebeci,izmir mali müşavir,mali müşavir muhasebeci,izmir muhasebeci,smmm izmir

Kategoriler
KPMG

2018/36 “Vergi Affı” ve “Vergi Yapılandırması” Olarak Bilinen 7143 Sayılı Kanun’la İlgili Açıklamalar

Bülten Kategorisi: Vergi
İçerik:

Özet: "Vergi Affı” ve ”Vergi Yapılandırması” olarak bilinen 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Açıklamalar:

Söz konusu Kanun ile;

  • Kesinleşmiş alacakların,

  • Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacakların,

  • İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemlerin,

yapılandırılmasına ilişkin düzenlemeler yapılmaktadır.

Bununla birlikte Kanun’da ayrıca;

  • Matrah ve vergi artırımı,

  • İşletme kayıtlarının düzeltilmesi,

  • Bazı varlıkların milli ekonomiye kazandırılmasına (varlık barışı)

ilişkin düzenlemeler de yer almaktadır.

Vergi Usul Kanunu kapsamına giren alacakların yapılandırılması, matrah ve vergi artırımı ile işletme kayıtlarının düzeltilmesine yönelik düzenlemeler bültenimizin konusunu oluşturmaktadır. Gümrük idaresi ve SGK’ya olan borçların yapılandırılmasıyla ilgili ayrı bültenlerimiz paylaşılacaktır.  

1.Alacakların Yapılandırılması

7143 Sayılı Kanun kapsamında yapılandırmaya konu alacaklar aşağıdaki şekildedir:

  • Vergiler (VUK kapsamına giren vergi, resim harçlar) ve vergi cezaları,

  • Gümrük vergileri ve idari para cezaları,

  • Sigorta primleri,

  • Topluluk sigortası primleri,

  • Emeklilik keseneği ve kurum karşılığı,

  • İşsizlik sigortası primi,

  • Sosyal güvenlik destek primi,

  • Çeşitli idari para cezaları,

  • Yukarıda belirtilen alacaklara ilişkin her türlü faiz, zam, gecikme zammı, gecikme faizi, cezai faiz, gecikme cezası gibi fer’i alacaklar,

1.1.VUK Kapsamındaki Alacakların Yapılandırılması

Vergi Usul Kanunu kapsamına giren aşağıdaki alacak ve fer’ileri yapılandırmaya konu edilebilmektedir.

  • 31.03.2018 tarihinden (bu tarih dahil) önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergiler ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamları (31.03.2018 tarihinden sonra ödenmesi gereken gelir vergisi taksitleri ile gelir veya kurumlar vergisine mahsuben 2018 yılında ödenmesi gereken geçici vergiler hariç),

  • 2018 yılına ilişkin olarak 31.03.2018 tarihinden (bu tarih dahil) önce tahakkuk eden vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamları (2018 yılı için tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi ikinci taksiti hariç),

  • 31.03.2018 tarihinden (bu tarih dahil) önce yapılan tespitlere ilişkin olarak vergi aslına bağlı olmayan vergi cezaları

1.2.Kesinleşmiş Alacaklara İlişkin Düzenlemeler

Kanun’un yayımlandığı 18.05.2018 tarihi itibariyle (bu tarih dahil) vadesi geldiği halde ödenmemiş veya ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan;

  • Vergilerin ödenmemiş kısmının tamamının,

  • Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’sinin,

hesaplanacak gecikme faiz ve zamları yerine Kanun’un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutarı ile birlikte Kanun’da belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde,

  • Vergi aslına bağlı olarak kesilen vergi cezalarının,
  • Vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş olan vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’sinin,

ve bunlara bağlı faiz, gecikme zammı ve gecikme faizlerinin tamamının tahsilinden vazgeçilmektedir.

Kesinleşmiş alacakların yapılandırılmasıyla ilgili özet tablo aşağıdaki şekildedir:

Alacağın Türü Ödenecek Tutarlar Tahsilinden Vazgeçilen Tutarlar
Vergi asılları • Vergi asıllarının tamamı • Vergi aslına bağlı olarak kesilen cezaların / idari para cezalarının tamamı
Alacak aslına bağlı olmayan cezalar Alacak aslına bağlı olmayan cezaların %50’si • Vergi aslına bağlı olmayan cezaların kalan %50’si
İştirak nedeniyle kesilen vergi cezaları • İştirak nedeniyle kesilen vergi cezalarının %50’si • İştirak nedeniyle kesilen vergi cezalarının kalan %50’si
Fer’i alacaklar • Gecikme faizi, gecikme zammı ve gecikme cezası yerine Yİ-ÜFE esas alınarak belirlenecek tutar • Gecikme cezası, gecikme zammı, gecikme faizi gibi fer’i alacakların tamamı

 

Yukarıda belirtilen hususlara ilave olarak;

  • Bu Kanun’un kapsadığı dönemlere ilişkin olup, bu Kanun’un yayımlandığı tarih itibarıyla yargı kararı ile kesinleştiği halde mükellefe ödemeye yönelik tebligatın yapılmadığı alacaklar için mükelleflerce bu Kanun’da öngörülen süre ve şekilde başvuruda bulunulması koşuluyla bu alacaklar da bu madde hükmünden yararlanabilir.

  • Bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

1.3.Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacaklara İlişkin Düzenlemeler

a) Kanun’un yayımlandığı tarih itibarıyla ilk derece mahkemesi nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ikmalen, re’sen ve idarece yapılmış vergi tarhiyatlarında;

Vergilerin %50’si ile bu tutara ilişkin hesaplanacak gecikme faiz ve zamları yerine Kanun’un yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutarın Kanun’da belirtilen süre ve şekilde ödenmesi halinde, vergilerin %50’si ile buna bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecektir.

b) Kanun’un yayımlandığı tarih itibarıyla itiraz/istinaf veya temyiz süreleri geçmemiş ya da itiraz veya temyiz yoluna başvurulmuş ya da karar düzeltme talep süresi geçmemiş veya karar düzeltme yoluna başvurulmuş olan ikmalen, re’sen veya idarece yapılmış vergi tarhiyatlarında;

Ödenecek alacak asılların tespitinde kanunun yayımlandığı tarih itibariyle tarhiyatın/tahakkukun bulunduğu en son safhadaki tutar esas alınacaktır. Kanunun yayımlandığı tarihten önceki en son kararın; 

Karar Ödenecek Tutar Tahsilinden Vazgeçilen Tutar
Terkine ilişkin olması halinde

-İlk tarhiyatta/tahakkuka esas vergilerin %20’si,

-Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

-Vergi aslının % 80’i

-Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

Tasdik veya tadilen tasdike ilişkin karar olması halinde

-Tasdik edilen vergilerin tamamı

-Terkin edilen vergilerin %20’si

-Bunlara ilişkin Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

-Terkin edilen vergilerin kalan %80’i

-Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı 

En son kararın bozma kararı olma halinde

-Vergilerin %50’si

-Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

-Vergilerin kalan %50’si

– Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

En son kararın kısmen onama kısmen bozma karar olması halinde (onanan kısım için)

-Tasdik edilen vergilerin tamamı

-Terkin edilen vergilerin %20’si

-Bunlara ilişkin Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

-Terkin edilen vergilerin kalan %80’i

-Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

En son kararın kısmen onama kısmen bozma karar olması halinde (bozulan kısım için)

· Vergilerin %50’si

· Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

·Vergilerin kalan %50’si

· Faiz, gecikme faizi, gecikme zammı ve alacak aslına bağlı olarak kesilen vergi cezaları/idari para cezaları ile bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamı

 

c) Kanun’un yayımlandığı tarih itibariyle sadece vergi cezalarına ilişkin dava açılmış olması halinde;

  • Asla bağlı cezaların, vergilerin Kanun’un yayımlandığı 18.05.2018 tarihinden önce ödenmiş olması veya bu kanunda belirtilen süre ve şekilde ödenmesi şartıyla tamamının ve bunlara bağlı gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecektir.
  • Asla bağlı olmaksızın kesilen vergi cezalarında işlemin safhasına göre tahsilinden vazgeçilecek tutarlar belirlenecektir;
Safha Ödenecek Tutar Tahsilinden Vazgeçilen Tutar
İlk derece mahkemesi nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olanlarda Cezanın %25’i Cezanın %75’i
İtiraz/istinaf veya temyiz safhasında olanlarda terkine ilişkin karar olması halinde Cezanın %10’u Cezanın %90’ı
İtiraz/istinaf veya temyiz safhasında olanlarda Tasdik veya Tadilen Tasdike ilişkin karar olması halinde

·Tasdik edilen cezanın %50’si

·Terkin edilen cezanın %10’u

·Tasdik edilen cezanın kalan %50’si

·Terkin edilen cezanın kalan %90’ı

En son kararın bozma kararı olması halinde Cezanın %25’i Cezanın %75’i
En son kararın kısmen onama kısmen bozma kararı olması halinde (onanan kısım için) ·Tasdik edilen cezanın %50’u ·Tasdik edilen cezanın kalan %50’i
En son kararın kısmen onama kısmen bozma kararı olması halinde (bozulan kısım için) Cezanın %25’i Cezanın %75’i

d) Kanun’un yayımlandığı tarih itibarıyla; uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunulmuş, uzlaşma günü verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış ancak, dava açma süresi geçmemiş alacaklar da bu başlık (2 no’lu) altında yer alan düzenlemelerden yararlanabilecektir.

e) Bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları, açılmış davalardan vazgeçmeleri ve kanun yollarına başvurmamaları şarttır.

f) Yıllık gelir veya kurumlar vergileri, stopaj gelir/kurumlar vergisi, katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi için yukarıda açıklanan (1 ve 2 no’lu) düzenleme hükümlerinden yararlanmak üzere başvuruda bulunanların, taksit ödeme süresince bu vergi türleri ile ilgili verilen beyannameler üzerine tahakkuk eden vergileri çok zor durum olmaksızın her bir vergi türü itibariyle bir takvim yılında ikiden fazla vadesinde ödememeleri halinde, yapılandırılan borçlarına ilişkin kalan taksitlerini ödeme hakları kaybedilmektedir.

1.4.İnceleme ve Tarhiyat Safhasında Bulunan İşlemlere Yönelik Düzenlemeler

Kanun’un kapsadığı dönemlere ilişkin olarak, Kanun’un yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı halde, tamamlanamamış olan vergi incelemeleri ile takdir, tarh ve tahakkuk işlemlerine bu Kanun’un matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla devam edilecektir. Bu işlemlerin tamamlanmasında sonraki tarhiyatlarda aşağıdaki şekilde uygulama yapılacaktır. 

Tarhiyatın Nevi Ödenecek Tutar Tahsilinden Vazgeçilen Tutar
Vergi Aslına Bağlı Tarh Edilen Vergiler

·Verginin %50’si

· Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE’ye göre hesaplanacak tutar

·Kanunun yayımlandığı tarihten sonra ihbarnamenin tebliği üzerine belirlenen dava açma süresinin bitim tarihine kadar hesaplanacak gecikme faizinin tamamı

·Vergi aslının kalan %50’si

·Vergi aslına bağlı cezaların tamamı

·Kanunun yayımlandığı tarihe kadar uygulanan gecikme faizi yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları

Vergi Aslına Bağlı Olmayan Cezalar Cezanın %25’i, Cezanın %75’i
İştirak Nedeniyle Kesilecek Vergi Ziyaı Cezaları Cezanın %25’i, Cezanın %75’i

Bu madde hükmünden yararlanmak isteyen borçluların belirtilen şartların yanı sıra dava açmamaları şarttır.

Kanun’un yayımlandığı tarih itibarıyla, tarhiyat öncesi uzlaşma hükümlerine göre uzlaşma talebinde bulunulmuş, ancak uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış olmakla birlikte vergi ve ceza ihbarnameleri mükellefe tebliğ edilmemiş alacaklar için de bu madde hükmü uygulanacaktır.

Açıklanan düzenleme hükmünden yararlananların, ayrıca uzlaşma, tarhiyat öncesi uzlaşma ve vergi cezalarında indirim, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun uzlaşma ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun peşin ödeme indirimi hükümlerinden yararlanmaları mümkün bulunmamaktadır.

2.Matrah ve Vergi Artırımı

Kanun’un 5. maddesinde, bazı vergilerle ilgili 2013 ve sonraki yıllara ilişkin matrahların veya vergilerin belirli oranlarda artırılması halinde, artırımda bulunulan dönemler için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacağı belirtilmektedir. 

2.1.Gelir ve Kurumlar Vergisi

Yapılan düzenleme çerçevesinde, bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri ve kurumlar vergisi mükelleflerinin 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak verdikleri yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannamesine esas alınan matrahlarını aşağıda belirtilen oranlardan az olmamak üzere artırabilecekleri belirtilmektedir.

Dönem Matrah Artışı Oranı (%) Asgari Matrah Artışı Tutarı (TL) Artırılan Matrah Üzerinden Hesaplanacak Vergi Oranı (%) (*)
İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutan Gelir Vergisi Mükellefleri Bilanço Esasına Göre Defter Tutan Gelir Vergisi Mükellefleri Kurumlar Vergisi Mükellefleri
2013 35 12.279 18.095 36.190 20
2014 30 12.783 19.155 38.323 20
2015 25 13.558 20.344 40.701 20
2016 20 14.424 21.636 43.260 20
2017 15 16.350 24.525 49.037 20

 
(*)Matrah artırımında bulunulan yıla ait yıllık beyannamelerini kanuni sürelerinde vermiş olan mükelleflerin, bu beyannameler üzerinden tahakkuk eden vergilerini süresinde ödemeleri ve bu vergi türleri için kesinleşmiş veya ihtilaflı borcu bulunmamaları durumunda, artırılan matrah üzerinden %20 yerine %15 oranıyla vergi hesaplanacaktır. 

Matrah artırımında bulunulan yıllara ait mali zararların % 50’sinin, 2018 ve takip eden yıllara ait karlardan mahsup edilmesi mümkün bulunmamaktadır. 

Daha önce stopaj yoluyla ödenen vergiler, artırılan matrahlar üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilemeyecektir. 

İşe başlama ve işi bırakma gibi nedenlerle kıst dönemde faaliyette bulunan mükellefler hakkında ilgili yıllar için belirlenen asgari matrahlar, faaliyette bulundukları ay sayısı (ay kesirleri tam ay olarak) dikkate alınarak hesaplanacaktır. 

İstisna ve indirimler nedeniyle gelecek yıllarda matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutarlar ile geçmiş yıl zararlarının, artırılan matrahlardan indirilmesi mümkün bulunmamaktadır. 

2.2.Gelir ve Kurumlar Vergisi Stopajı

Kanun uyarınca mükelleflerin, stopaja tabi aşağıdaki ödemelere ilişkin matrahlarını belirli oranlarda artırmaları durumunda, ilgili dönemlere ilişkin vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacaktır. 

İlgili düzenleme kapsamındaki ödemeler aşağıdaki şekildedir: ​

  • Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi hükümleri çerçevesinde ücret ödemeleri, serbest meslek ödemeleri, yıllara yaygın inşaat işlerine ilişkin hakediş ödemeleri, gayrimenkul sermaye iradı ödemeleri, çiftçilere yapılan çeşitli ödemeler, esnaf muaflığından yararlananlara yapılan ödemeler,

  • Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15. maddesi hükümleri çerçevesinde yıllara yaygın inşaat işlerine ilişkin hakediş ödemeleri, kooperatifler yapılan kira ödemeleri,

  • Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi hükümleri çerçevesinde, yıllara yaygın inşaat işlerine ilişkin hakediş ödemeleri. 

Kapsam dahilindeki ödemelerde matrahların aşağıdaki oranlarda artırılması öngörülmektedir. 

Dönem Ücret, Serbest Meslek ve Gayrimenkul Sermaye İratlarında Artış Oranı (%) Yıllara Yaygın İnşaat İşleri Hakediş Ödemelerinde Artış Oranı (%)
2013 6 1
2014 5 1
2015 4 1
2016 3 1
2017 2 1

 
Yukarıda açıklanan stopaja tabi ödemeler üzerinden matrah artırımında bulunmak isteyen mükelleflerin yıl içinde işe başlamaları ya da işi bırakmaları halinde, faaliyette bulunulan vergilendirme dönemleri için (ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınmak suretiyle) uygulama yapılacaktır.

Gelir ve kurumlar vergisi stopajı matrahı artırımından yararlanmak için, gelir veya kurumlar vergisi matrahı artırımında bulunulması gerekmemektedir. 

Matrah artırıma esas ücret tutarı ile ödenen gelir vergisi tutarının, gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. 

Stopaj artırımından yararlanılarak hesaplanan gelir vergisinde herhangi bir istisna veya indirim uygulanması mümkün bulunmamaktadır. 

2.3.Katma Değer Vergisi 

Mükelleflerin, beyannamelerde yer alan hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı üzerinden aşağıdaki belirtilen oranlardan az olmamak üzere belirlenecek katma değer vergisini, vergi artırımı olarak beyan etmeleri halinde, ilgili dönemler için katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılamayacaktır.

Dönem Artış Oranı (%)
2013 3,5
2014 3
2015 2,5
2016 2
2017 1,5

 
Verilmesi gereken KDV beyannamelerinden en az 3 döneme ait beyannamenin verilmiş olması halinde, verilmiş olan beyannamelerin ortalaması bir yıla uygulanarak, arttırıma esas matrah tutarı belirlenecektir.

Hiç beyanname verilmemiş ya da bir veya iki dönem beyanname verilmiş ise, gelir veya kurumlar vergisi matrah arttırımında bulunulması şartıyla arttırılan matrah üzerinden % 18 oranında KDV arttrırımında bulunulacaktır. Ancak, adi ortaklık, kollektif ve adi komandit ortaklıklarda, ortakların tamamının gelir ve kurumlar vergisi matrah arttrımında bulunması şarttır.

Mükellefin, ilgili takvim yılındaki teslim ve hizmet tutarının tamamının istisna kapsamındaki teslimlerden oluşması nedeniyle, hesaplanan katma değer vergisi bulunmaması ile tecil-terkin uygulaması kapsamındaki teslimlerden oluşması halinde, ilgili yıl için gelir veya kurumlar vergisi matrah arttırımında bulunulması şartıyla arttırılan matrah üzerinden % 18 oranında KDV arttrırımında bulunulacaktır.

İlgili düzenleme kapsamında ödenen KDV’nin, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, ilgili tutarların ödenecek KDV’den indirilmesi veya iadeye konu edilmesi de söz konusu değildir. 

Mükelleflerin, artırıma esas alınan yılın vergilendirme dönemlerinin tamamı için artırımda bulunmaları zorunludur. 

Artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak artırım talebinde bulunulan dönemler için, sonraki döneme devreden KDV yönünden ve artırım talebinde bulunulan dönemler için ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri ile ilgili inceleme ve tarhiyat hakkı saklıdır. Sonraki döneme devreden KDV yönünden yapılan incelemelerde artırım talebinde bulunulan dönemler için tarhiyat önerilemez.

2.4.Matrah ve Vergi Artırımına İlişkin Diğer Düzenlemeler 

Yukarıda özetlenen matrah ve vergi artırımlarının, 7143 Sayılı Kanun’un yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar (31 Ağustos 2018) yapılması gerekmektedir.

Matrah ve vergi artırımında bulunulması, Vergi Usul Kanunu’nun defter ve belgelerin muhafaza ve ibrazına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmemektedir. 

Matrah veya vergi artırımında bulunulması, Kanun’un yayımlanmasından önce başlanmış olan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerine engel teşkil etmemektedir. Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, kanunun yayım tarihini izleyen ayın başından itibaren iki ay içerisinde sonuçlandırılamaması halinde, bu işlemlere devam edilmeyecektir. Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmayacaktır.

İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya matrah farkı tespit edilmesi halinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, matrah ve vergi artırımına ilişkin hükümlerle birlikte değerlendirilecektir. 

Matrah veya vergi artırımı dolayısıyla mükelleflerce verilecek beyannameler (gelir vergisi, kurumlar vergisi, KDV, muhtasar ile diğer beyannameler) için damga vergisi alınmayacaktır.

3.İşletme Kayıtlarının Düzeltilmesi

Kanun uyarınca, 

  • 31.12.2017 itibarıyla kayıtlarda gözükmekle birlikte, işletmede bulunmayan kasa mevcudunun,
  • 31.12.2017 itibarıyla kayıtlarda gözükmekle birlikte, işletmede bulunmayan ortaklardan alacaklar ile bunlarla ilgili diğer işlemlerin, 

ilgili tutarlar üzerinden %3 vergi ödenmek suretiyle düzeltilmesi mümkün bulunmaktadır. 

Belirtilen madde kapsamında ödenen vergiler, gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilemeyeceği gibi, vergi matrahının tespitinde gider olarak da kabul edilmeyecektir. 

Diğer taraftan, işletmede mevcut olmadığı halde kayıtlarda yer alan malların, fatura düzenlenmek ve her türlü vergisel yükümlülüğün yerine getirilmesi suretiyle kayıtlardan çıkarılması olanaklıdır. Eczaneler ise, kayıtlardan çıkarılan ilaçların maliyet bedeli üzerinden %4 oranında KDV hesaplayacaklardır.

Düzenlenecek faturalarda aynı neviden mallar için cari yıl kayıtlarına göre tespit edilen gayrisafi kar oranları, bunun tespit edilememesi halinde ise meslek odaları tarafından belirlenecek oranlar dikkate alınacaktır. 

Ayrıca, işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan mal, makine, teçhizat ve demirbaşların; mükelleflerce veya mesleki kuruluşlarca tespit edilen rayiç bedel üzerinden kayda alınması mümkün bulunmaktadır. Kayda alınan kıymetler için özel karşılık hesabı açılır. Emtia için ayrılan karşılık, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi halinde sermayenin bir unsuru sayılır ve vergilendirilmez. Makine, teçhizat ve demirbaşlar emvantere kaydedilir ve ayrılan karşılık birikmiş amortisman addolunur.

Söz konusu düzeltme işlemi sırasında, kayda alınacak iktisadi kıymetlerin genel oranda KDV’ye tabi olması halinde %10, indirimli oranda KDV’ye tabi olması halinde ise oranın yarısı esas alınarak KDV hesaplanacak ve ayrı bir beyannameyle sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir. 

4.Düzenlemelere İlişkin Ortak Hükümler

4.1.Kanun Kapsamında Yapılacak Ödemeler 

Kanun hükümlerine göre hesaplanan tutarlar peşin veya taksitler halinde ödenebilecektir.

Hesaplanan tutarların tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi halinde katsayı uygulanmayacak ve fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarların %90’ının tahsilinden vazgeçilecektir. Yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan oluşması halinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %50 indirim yapılacaktır.

Hesaplanan tutarların tamamının ilk iki taksit ödeme süresi içinde ödenmesi halinde katsayı uygulanmayacak ve fer’i alacaklar yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarlar üzerinden %50 indirim yapılacaktır. Yapılandırılan alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması halinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutardan %25 indirim yapılır.

Diğer taraftan, Kanun’un 1/1-b maddesinde yer alan ve çeşitli kamu kurumları tarafından kesilen idari para cezalarının Kanun kapsamında yapılandırılması durumunda, ilk taksit ödeme süresi içerisinde ödenen cezalar üzerinden %25, ilk iki taksit ödeme süresi içerisinde ödenen cezalar üzerinden %12,5 indirim yapılmaktadır.

Kanun çerçevesinde hesaplanan tutarların taksitle ödenmesi de mümkün olup, mükellefler başvuru sırasında aşağıdaki tabloda belirtilen taksit seçeneklerinden birini tercih edebileceklerdir. Taksitli ödemeler ikişer aylık dönemler halinde yapılacak olup, tabloda belirtilen katsayılar dikkate alınmak suretiyle vade farkı uygulanacaktır. Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvura bulunanlara, tercih ettikleri taksit süresine uygun ödeme planı verilecektir.

Taksit Sayısı Ödeme Süresi (Ay) Uygulanacak Katsayı
6 12 1,045
9 18 1,083
12 24 1,105
18 36 1,15


4.2.Başvuru

Kanun’un ilgili maddelerindeki başvuru süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla kanun hükmünden yararlanmak isteyenlerin Kanun’un yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar (31.07.2018) ilgili idareye başvuruda bulunmaları gerekmektedir.

5.Eski Yapılandırma Kanunları Kapsamında Ödemeleri Devam Eden Borçlar

6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapılandırılan ve anılan kanunlar kapsamında ödemeleri devam eden alacaklardan kalan taksitlerin tamamının, 7143 sayılı Kanun’a istinaden ilk taksit ödeme süresi içerisinde ödenmesi halinde, kalan taksit toplamı içinde yer alan Yİ-ÜFE tutarlarının %90’ının; iki taksit halinde ödenmesi halinde, kalan taksit toplamı içinde yer alan Yİ-ÜFE tutarlarının %50’sinin tahsilinden vazgeçilir. Bu takdirde, anılan kanunlar kapsamında ödenen taksitler için yapılandırma hükümleri geçerli sayılır ve herhangi bir katsayı düzeltmesi yapılmaz, ödenmemiş taksitlere ilişkin kalan katsayı tutarlarının tahsilinden vazgeçilir.

6552, 6736 ve 7020 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre yapılandırılan ve ödemeleri devam eden alacaklardan, bir takvim yılında iki veya daha az taksiti süresinde ödememe veya eksik ödeme hakkının kullanılması nedeniyle 18.05.2018 itibarıyla ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının, son taksiti izleyen aydan ve ödeme süresi önce gelen taksitten başlamak üzere ikişer aylık dönemler (taksit ödemeleri aylık olan alacaklarda her ay) halinde, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanun’a göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla anılan kanunların hükümlerinden yararlanılır. Bu hüküm kapsamında ödeme süresi uzatılan taksitlerden birinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde anılan kanunların hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.

6.Kanunun Yürürlüğü

7143 Sayılı Kanun’un yukarıda özetlenen maddeleri, Kanun’un yayım tarihi olan 18.05.2018’de yürürlüğe girmiştir.

Bültenimizde yer alan konularla ilgili sorularınız için lütfen bizimle iletişime geçiniz. 

Ek- Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun

Bültenimizi PDF olarak indirmek için tıklayınız​

Saygılarımızla,

Kısa Açıklama: "Vergi Affı'' ve ''Vergi Yapılandırması'' olarak bilinen 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun…
Başlık: 2018/36 "Vergi Affı" ve "Vergi Yapılandırması" Olarak Bilinen 7143 Sayılı Kanun'la İlgili Açıklamalar
Tarih: 22.05.2018
Attachments: https://www.kpmgvergi.com/Lists/Mali Bltenler/Attachments/1967/mali-bulten-banner.jpg

izmir smmm, izmir muhasebe, izmir serbest muhasebeci,izmir mali müşavir,mali müşavir muhasebeci,izmir muhasebeci,smmm izmir